Helden van de oorlog
Sergeant Paul A. Smithhisler en soldaat Frank Burke

Toen de Verenigde Staten van Amerika aan Duitsland de oorlog verklaarden (april 1917) was het land slechts de 17de legermacht in de wereld. Generaal John-J. Pershing werd de commander in chief van de American Expeditionary Force. Het leger had uiteraard de tijd nodig om te groeien en gevormd te worden, vooraleer effectief deel te nemen aan de oorlog in Europa. De Amerikaanse jonge mannen werden opgeroepen om in Europa voor vrijheid en democratie tegen de Duitse keizer te gaan vechten.

Paul Smithhisler was een intelligente jongeman die gestudeerd had en de ambitie had om architect te worden. Ondanks zijn ambities gaf de jonge Smithhisler zich, samen met ontelbare anderen, als vrijwilliger aan om deel te nemen aan de oorlog in Europa (zij waren de zogenaamde ‘Sammy’s’). Aangezien hij gestudeerd had, werd hij snel gepromoveerd tot sergeant en aangeduid voor het 37ste Inf. Div., een infanteriedivisie met soldaten uit Ohio.

Door de oproep groeide het Amerikaanse leger spectaculair. Hierdoor ontstond er een nijpend tekort aan beroepsofficieren en zware bewapening. Na een grondige selectie en medische keuring kregen de vrijwilligers hun basisopleiding in grote legerkampen die verspreid waren over het land. Daarna vertrokken ze naar Europa waar ze een specifieke oorlogsopleiding van kleinere eenheid tot bataljon kregen, om vervolgens als onafhankelijke divisie op te treden.

De Amerikanen hadden het opzet om hun eigen leger in een welbepaalde sector in te zetten. De oorlogswerkelijkheid noopte de Amerikanen evenwel om hun divisies op de meest kritieke punten van het front in te zetten. Hun durf en moed was legendarisch. Ze leden grote verliezen wegens hun onervarenheid en roekeloosheid want ze stonden tegen een vijand die bijna 4 jaar oorlogservaring had.

Op 14/10/1918 zond maarschalk Foch een dringende telegram naar generaal Pershing:

De krijgsverrichtingen heden ondernomen door de Belgische, Franse en Britse troepen in België hebben voldoende vorderingen gemaakt om er verder voordeel uit te halen, indien deze actie met de nodige manschappen wordt verdergezet. Onder deze voorwaarden en met dat doel beveel ik dat 2 Amerikaanse divisies, te kiezen tussen diegene die reeds een offensief hebben meegemaakt, naar dit operatiegebied worden gestuurd.

De 2 aangeduide divisies werden de 91st Division (Major General William Johnston) met de 53th Field Artillerie Brigade en de 37th (Major General Charles S. Farnsworth).

De 37th Infantry Division kwam op 20/10 aan in de zone van de legergroep van Vlaanderen in de streek van Ieper. Ze werden direct geconfronteerd met de overstromingen en de totale vernietiging van de dorpen in het frontgebied. Ze schrokken van ’the plane of the Yser’, dat het apocalyptische uitzicht van een maanlandschap had, en zagen een bevolking die in miserabele omstandigheden leefde en hongerig was.

De Amerikanen stelden vast dat de krijgsverrichtingen zeer gunstig evolueerden en dat de overschrijding van de Schelde zo snel mogelijk moest georganiseerd worden. Na de Leie te zijn overgestoken, namen beide Amerikaanse divisies zij aan zij deel aan het Schelde-offensief en leden zware verliezen. Op de avond van 01/11 bereikte de 91st Division, na strijd te hebben geleverd in de Spitaalbossen, de Schelde ten zuiden van Oudenaarde, terwijl de 37th Infantry Division de oevers naderde ten noorden van de stad (de streek van Eine en Heurne met onder meer ‘den Heuvel’). Door de hevige Duitse weerstand op de rechteroever slaagden ze er niet in een bruggenhoofd te bouwen.

De gevechten en lange marsen van de laatste dagen hadden veel van de soldaten gevergd. De 37st Infantry Division trok zich terug tot in Wannegem-Lede waar de soldaten wat rust gegund werd. Sergeant Smithhisler (zie foto) was blij dat hij zich in een schuur mocht neervlijen.

Toen hij vernam dat de hogere legerleiding vrijwilligers vroeg om nog dezelfde nacht een risicovolle verkenningsopdracht uit te voeren op de rechteroever van de Schelde, stelde hij zich kandidaat. De jongeman kon heel goed zwemmen, was schrander en kon uitmuntend tekenen. Hij kreeg de opdracht om de Schelde over te zwemmen, door te dringen tot de vijandelijke stellingen en hiervan zoveel mogelijk (aan)tekeningen te maken. Dit moest de Amerikanen vervolgens in staat stellen de vijandelijke stellingen te beschieten en uit te schakelen. Een andere vrijwilliger, soldaat Frank Burke, zou hem tot aan de Schelde begeleiden.

Na een voettocht door de koude en winderige nacht, bereikten ze de Scheldeoever in Heurne. Smithhisler liet zich muisstil in het koude water zakken. Zonder dat hij opgemerkt werd door de Duitse wachtposten, en ondanks de sterke stroming (de sluizen waren immers buiten werking gesteld en het had de laatste dagen geregend), bereikte hij de steile oever van de overkant. Hij sloop langs grachten, onder prikkeldraadversperringen en door het struikgewas tot diep in vijandelijk gebied. Hij was genoodzaakt om heel dichtbij de vijandelijke stellingen te komen om deze nauwgezet te kunnen schetsen. Toen hij klaar was, stak hij zijn tekeningen veilig weg in een waterdichte rugzak en begon hij aan de terugweg.

Door de opkomende dag was het al wat minder donker geworden en werd hij ontdekt door de Duitsers. Hij werd langs alle kanten beschoten. De vijandelijke artillerie schoot in actie en gebruikte zelfs chloorgranaten. Paul A. Smithhisler slaagde erin onderwater de Schelde over te zwemmen. Hij bereikte totaal uitgeput en blootgesteld aan de chloorlucht de oever waar zijn kompaan Frank Burke hem opwachtte. Burke zette de uitgeputte Smithhisler zijn gasmasker op vooraleer zijn eigen gasmasker aan te doen, en hielp hem de oever op te klimmen. Ze slaagden erin te ontsnappen, ondanks de hevige beschietingen door de Duitsers. Frank Burke (zie foto) zijn longen werden door het gas aangetast. Hij stierf een maand later aan de Spaanse griep, maar zijn longproblemen hebben ongetwijfeld ook bijgedragen aan zijn vroegtijdige dood.

Dankzij de door Smithhisler afgeleverde schetsen kon de geallieerde artillerie de vijandelijke stellingen onder vuur nemen en de Duitsers terugdringen. Er kon een definitief bruggenhoofd worden aangelegd. Zowel de 37th als de 91st Division konden in Eine de Schelde oversteken en de Duitsers verder terugdringen. Daarna werden de Amerikanen teruggetrokken en namen de Fransen hun plaats in.

Dezelfde dag van zijn heldendaad maakte Smithhisler deze tekening van de hoeve in Wannegem waar hij en Burke in het stro hadden gerust - © Western Front Association Image Library

Op 16/11/1918 ontmoette Smithhisler koning Albert in het kasteel van Lozer, waar de 37th Division tijdelijk zijn hoofdkwartier had opgeslagen. De vorst kwam zijn respect betuigen voor de rol die de divisie had gespeeld in de bevrijding van de streek.

Na zijn heldendaad kreeg Smithhisler gezondheidsproblemen. Hij kwam in verschillende hospitalen terecht wegens algemene uitputting, onderkoeling en longlijden. Bij het verlaten van het hospitaal van Alençon kreeg hij op 25/01/1919 van generaal Pershing himself het Distinguished Service Cross, Silver Star (zie foto). Van de Franse generaal Gegoutte ontving hij la Croix de Guerre.

Na zijn terugkeer in de States leed hij aan PTSD (post-traumatic stress disorder). Hij bracht een bezoek aan de familie van Frank Burke en vertelde aan diens broer Joe hoe Frank zijn leven had gered.

Een aantal jaren later studeerde Paul A. Smithhisler af als architect aan de Chicago Institute of Art. Hij trouwde met Stella Barrett en kreeg 2 zonen, 4 kleinkinderen en 6 achterkleinkinderen. Hij stierf in 1982 en werd 93 jaar oud.

Een anekdote:

Een kleinzoon van Paul vertelde dat zijn vader hem uitdrukkelijk verboden had om met zijn grootvader over de oorlog te praten. Ondanks dit verbod had hij toch aan zijn grootvader gevraagd hoeveel Duitsers hij in de oorlog gedood had. Hierop barstte Paul in tranen uit … hij zou de oorlogswaanzin nooit kunnen vergeten!

Eenmaal op de hoogte van het voorval gaf Paul’s zoon zijn ongehoorzame zoon een flink pak rammel.

Zonen Joe en Jack brachten in 2005 een bezoek aan de plaats waar hun vader Paul de Schelde had overgezwommen - © Western Front Association Image Library