Het Tacambaroplein was vroeger eeuwenlang ingenomen door de stadsversterkingen die zich op deze plaats heel wijd uitstrekten. Het gebied tussen de wallen en de huizen lag open en droeg de naam Meinaert (gemeenschappelijke weide/grond). Vanaf juni 1859 begon men stelselmatig de versterkingen te slopen. In 1861 werd het poortgeld (octrooien) afgeschaft zodat ook de stadspoorten overbodig waren en verdwenen. Het gevolg was dat er een kale vlakte ontstond. Hier werd op de plaats van de vroegere Beverepoort een rechthoekig plein aangelegd.

Precies in die tijd woedde in Mexico een burgeroorlog (1861-1867). In 1865 werd daar bij Tacambaro een Belgisch legioen verslagen. Meer over de slag bij Tacambaro ... Ter nagedachtenis van de gesneuvelde landgenoten werd op de Meinaert een standbeeld van de hand van Willem/Guillaume Geefs opgericht, dat ingehuldigd werd op 15 oktober 1867. Het stelt een treurende liggende vrouw voor die leunt op een wereldbol en een kroon neerlegt op een graf.
De ligging hiervan precies in het brandpunt van de Beverestraat en Stationsstraat, alsook de aanleg zelf van geheel het plein, wijzen erop dat de nieuwe Stationsstraat er wellicht samen mee ontstond of bedacht werd.
Het Tacambaroplein zelf kwam in 1869 klaar. De bestrating van de Stationsstraat met kasseien bleef nog tot 1889 uit.
De aanleg van het plein verliep gemakkelijk daar de terreinen ervan stadseigendom waren.
Eind 19de eeuw, begin 20 ste eeuw werden rond het plein een aantal prachtige gebouwen opgetrokken.
De W-zijde van het plein was het terrein van de familie Gevaert. Waar nu de landbouwschool staat, was vroeger de “hof van Gevaert”, een deel van het domein van O. Gevaert die er een belangrijke textielfabriek en herenwoning had.

  Ter nagedachtenis van de Belgische gesneuvelden werd dit standbeeld van W. Geefs opgericht.
Het Tacambaroplein
 

Wat weinigen weten is dat hier een stadsgracht liep. Deze vertrok vanuit de Schelde naast de spoorwegbrug aan de Meerspoort, liep langs het hospitaal richting fabriek, onder het Tacambaroplein door, om in de Gevaertsdreef zijn weg verder te zetten. Achter de huidige Pink Panther maakte de gracht verbinding met een oude vestinggracht van Vauban (waarvan heden nog een stukje bewaard is) die op zijn beurt  verbinding maakte met de Burgschelde op het Gentiel Antheunisplein.
Op de plaats van de huidige Colruyt waren de fabrieksterreinen van de textielfabriek Gevaert, volgens een exploitatievergunning van 1888 door Omer en Prosper Gevaert laten bouwen door huisarchitect A. Vossaert. Na de dood van Omer werd de firma als Albert Gevaert en Co verder gezet in dezelfde gebouwen. Rond 1970 verhuisde de fabriek naar de Lindestraat (Gevaco). De gebouwen werden gesloopt met uitzondering van enkele dienstgebouwen (ondertussen eveneens gesloopt).
Het statige herenhuis waar nu notaris Wygaerts gevestigd is, liet Omer Gevaert in 1889 bouwen, eveneens door architect A. Vossaert. Het werd opgetrokken in Vlaamse renaissancestijl. In een ommuurde tuin stond een vierkant torenvormig bakstenen paviljoen met een ijzeren windwijzer.
Het “huis Raepsaet” op de splitsing van de Beverestraat en de Stationsstraat is een beeldbepalend hoekpand. Het werd in 1908-1909 gebouwd door architect A. Vossaert in Art-Nouveau-getinte stijl.
Waar nu het appartementsgebouw staat waar o.a. de Game Mania gevestigd is, stonden vroeger vijf arbeidershuizen met bepleisterde en beschilderde lijstgevels, gebouwd eind jaren 1860.
Een ander beeldbepalend hoekpand is het huis met classisistische voorgevel op de splitsing van de Hoogstraat en de Nederstraat. Het werd in 1837 verbouwd door drukker C. Ronsse, oprichter van de Gazette van Oudenaarde.